Zdrada może być jednym z najbardziej destabilizujących doświadczeń w relacji. Dla części osób oznacza utratę poczucia bezpieczeństwa, pojawienie się silnej złości, smutku, lęku czy niepewności dotyczącej przyszłości związku. Osoba, która dowiaduje się o zdradzie, może wielokrotnie wracać myślami do tego, co się wydarzyło, próbować znaleźć odpowiedzi na kolejne pytania i mieć trudność z ponownym zaufaniem partnerowi.

Czy po zdradzie można odbudować relację? Nie ma jednej odpowiedzi właściwej dla wszystkich par. Niektóre osoby podejmują próbę pozostania razem i stopniowego odbudowywania bliskości, inne dochodzą do decyzji o rozstaniu. Terapia par nie powinna zakładać z góry żadnego z tych scenariuszy. Może natomiast stworzyć przestrzeń do zrozumienia tego, co się wydarzyło, nazwania potrzeb i emocji oraz podjęcia bardziej świadomej decyzji dotyczącej dalszej relacji. Takie podejście jest również zgodne ze współczesnym sposobem pracy terapeutycznej z parami po doświadczeniu niewierności.

Co dzieje się ze związkiem po zdradzie?

Zdrada dotyka zwykle znacznie więcej obszarów niż sama kwestia wierności seksualnej czy emocjonalnej. Może podważać poczucie bezpieczeństwa w relacji i powodować pytania dotyczące całej wspólnej historii:

• Czy mogę jeszcze ufać partnerowi?
• Czy wcześniej również nie mówił mi prawdy?
• Dlaczego do tego doszło?
• Czy czegoś nie zauważyłam lub nie zauważyłem?
• Czy partner nadal chce być w tej relacji?
• Czy ja chcę w niej pozostać?
• Czy podobna sytuacja może się powtórzyć?

Takie pytania są zrozumiałe. Po odkryciu zdrady emocje mogą być bardzo intensywne, a potrzeby obojga partnerów często znacząco się od siebie różnią.

Jedna osoba może potrzebować szczegółowych wyjaśnień i częstego powracania do wydarzenia. Druga może chcieć jak najszybciej „zamknąć temat”, szczególnie jeśli towarzyszą jej wstyd, poczucie winy lub lęk przed rozpadem związku.

W efekcie para może znaleźć się w powtarzającym się cyklu: pytania – wyjaśnienia – konflikt – chwilowe uspokojenie – ponowny powrót do tematu.

Czy zaufanie po zdradzie można odbudować?

U części par jest to możliwe, jednak nie jest to proces automatyczny ani rezultat, który można zagwarantować.

Zaufanie nie wraca wyłącznie dlatego, że osoba, która dopuściła się zdrady, obieca, że sytuacja się nie powtórzy. Z perspektywy psychologicznej istotniejsze mogą być powtarzające się przez dłuższy czas doświadczenia przewidywalności, szczerości, odpowiedzialności i uwzględniania emocji drugiej osoby.

Specjaliści zajmujący się terapią par wskazują, że praca po zdradzie może obejmować zarówno ograniczenie dalszych szkód dla relacji, zrozumienie okoliczności, w których doszło do niewierności, jak i rozmowę o tym, jak partnerzy wyobrażają sobie dalszą przyszłość związku. Nie oznacza to jednak, że każda para powinna pozostać razem.

W praktyce ważniejsze od pytania:

„Czy da się zapomnieć o zdradzie?”

może być pytanie:

„Czy jesteśmy w stanie stworzyć taki rodzaj relacji, w którym oboje będziemy mogli ponownie czuć się bezpieczniej?”

Nie zawsze odpowiedź będzie twierdząca.

Dlaczego trudno po prostu „przestać o tym myśleć”?

Osoba zdradzona może doświadczać silnej potrzeby zrozumienia wydarzeń. Niekiedy powracają obrazy, myśli i pytania dotyczące zdrady. Pojawić może się także większa czujność wobec zachowań partnera – telefonu, wiadomości, późniejszych powrotów do domu czy kontaktów z innymi osobami.

Nie musi to oznaczać świadomej decyzji o kontrolowaniu partnera. Może wiązać się z zachwianym poczuciem bezpieczeństwa i próbą odzyskania przewidywalności sytuacji.

Silne doświadczenia mogą wywoływać długotrwałe reakcje emocjonalne wpływające na sposób myślenia i codzienne funkcjonowanie. Jednocześnie reakcja każdej osoby jest indywidualna, dlatego nie należy automatycznie określać jej mianem traumy czy zaburzenia.

Zdanie:

„Skoro zdecydowaliśmy, że zostajemy razem, nie wracajmy już do tego”

nie zawsze wystarcza, aby emocjonalne konsekwencje wydarzenia przestały być odczuwalne.

Co może utrudniać odbudowę relacji po zdradzie?

Nie istnieje jeden schemat dotyczący wszystkich par. Są jednak sytuacje, które mogą utrudniać pracę nad związkiem.

Brak odpowiedzialności za własne zachowanie

Wyjaśnianie przyczyn zdrady czymś innym niż przyjęcie odpowiedzialności może utrudniać rozmowę.

Problemy w relacji mogą być wspólną odpowiedzialnością partnerów. Sama decyzja o zdradzie pozostaje jednak odpowiedzialnością osoby, która ją podjęła.

To ważne rozróżnienie.

Umniejszanie emocji partnera

Komunikaty takie jak:

„Przesadzasz”.

„Ile można do tego wracać?”

„Nic takiego się przecież nie stało”.

mogą zwiększać poczucie niezrozumienia i osamotnienia.

Nacisk na szybkie wybaczenie

Wybaczenie nie powinno być traktowane jako obowiązek ani warunek rozpoczęcia terapii.

Osoba zdradzona może potrzebować czasu, aby w ogóle określić, czego chce od dalszej relacji.

Dalsze ukrywanie informacji

Kolejne kłamstwa lub sprzeczne informacje mogą dodatkowo utrudniać odzyskanie poczucia przewidywalności.

Próba powrotu dokładnie do związku „sprzed zdrady”

Czasem celem staje się przywrócenie sytuacji sprzed kryzysu. Tymczasem doświadczenie zdrady już stało się częścią historii pary.

Praca terapeutyczna może więc dotyczyć raczej pytania:

„Jakiej relacji chcemy teraz?”

niż:

„Jak sprawić, żeby wszystko było dokładnie tak jak wcześniej?”

Jak wygląda terapia par po zdradzie?

Terapia par nie polega na wskazaniu przez psychologa czy psychoterapeutę osoby „winnej” wszystkich problemów w związku ani na przekonaniu partnerów, że powinni się pogodzić.

Rolą terapeuty jest stworzenie warunków, w których możliwe jest przyjrzenie się perspektywom obu osób, emocjom oraz wzorcom komunikacji występującym w relacji.

W zależności od sytuacji praca może obejmować kilka obszarów.

1. Uporządkowanie sytuacji po odkryciu zdrady

Pierwsze spotkania mogą koncentrować się na tym, co obecnie dzieje się pomiędzy partnerami.

Jeżeli emocje są bardzo intensywne, rozpoczynanie od szczegółowej analizy wszystkich wcześniejszych problemów związku nie zawsze jest najważniejszym pierwszym krokiem.

2. Rozmowę o emocjach obu osób

Złość, smutek, lęk, poczucie odrzucenia, wstyd czy poczucie winy mogą utrudniać spokojną komunikację.

W terapii można przyglądać się nie tylko samym konfliktom, lecz także temu, co znajduje się pod nimi.

3. Zrozumienie kontekstu zdrady

Zrozumienie nie oznacza usprawiedliwienia.

Można próbować odpowiedzieć na pytanie, jakie czynniki osobiste i relacyjne poprzedzały zdradę, bez przenoszenia odpowiedzialności za decyzję jednej osoby na jej partnera.

4. Przyjrzenie się wzorcom komunikacji

Czasami partnerzy od lat funkcjonują według podobnego schematu: jedna osoba naciska na rozmowę, druga się wycofuje; jedna krytykuje, druga się broni; konflikt narasta, a następnie temat pozostaje nierozwiązany.

Terapia może pomóc te wzorce zauważyć i lepiej zrozumieć. W podejściach terapeutycznych wykorzystywanych w pracy z parami analizuje się m.in. powtarzające się sposoby reagowania i emocje wpływające na interakcję partnerów.

5. Podjęcie decyzji dotyczącej przyszłości

Nie każda terapia par kończy się kontynuowaniem związku.

Dla części osób efektem pracy może być próba odbudowania relacji. Dla innych – dojście do decyzji, że chcą się rozstać.

Obydwa scenariusze mogą wymagać czasu i refleksji.

Czy oboje muszą chcieć terapii?

Gotowość obojga partnerów do udziału w spotkaniach jest istotna, ale na początku nie zawsze oznacza identyczną motywację.

Jedna osoba może przychodzić z przekonaniem:

„Chcę uratować ten związek”.

Druga może mówić:

„Nie wiem jeszcze, czy chcę zostać”.

Ta różnica sama w sobie nie musi przekreślać możliwości rozmowy terapeutycznej. Czasem właśnie odpowiedź na pytanie o dalszą przyszłość staje się jednym z tematów pracy.

Ile trwa terapia par po zdradzie?

Nie można wskazać uniwersalnej liczby spotkań.

Znaczenie mogą mieć m.in.:

• długość związku,
• charakter i czas trwania zdrady,
• sposób, w jaki została ujawniona,
• obecna sytuacja pomiędzy partnerami,
• wcześniejsze kryzysy,
• gotowość do rozmowy,
• indywidualne potrzeby obojga partnerów.

Dlatego trudno odpowiedzialnie obiecać, że po określonej liczbie spotkań zaufanie zostanie odbudowane.

Terapia jest procesem, którego przebieg zależy od konkretnej pary.

Czy terapia par zawsze jest właściwym rozwiązaniem?

Nie zawsze.

Szczególnej ostrożności wymaga sytuacja, w której w relacji występuje przemoc, zastraszanie, kontrola lub obawa o bezpieczeństwo któregoś z partnerów. W takim przypadku priorytetem powinno być bezpieczeństwo osoby doświadczającej przemocy, a klasyczna terapia par może nie być odpowiednią pierwszą formą pomocy. Przemoc w relacji może mieć nie tylko charakter fizyczny, ale również emocjonalny, seksualny, ekonomiczny czy związany z kontrolą i zastraszaniem.

Jak przygotować się do pierwszej wizyty?

Nie trzeba wcześniej ustalać jednej wspólnej wersji wydarzeń ani wiedzieć, czy chce się pozostać w związku.

Na pierwsze spotkanie można przyjść właśnie z niepewnością.

Pomocne może być zastanowienie się nad pytaniami:

• Co obecnie jest dla mnie najtrudniejsze?
• Czego potrzebuję od partnera?
• Czego najbardziej się obawiam?
• Co chciałabym lub chciałbym lepiej zrozumieć?
• Czy chcę próbować odbudowywać tę relację?
• Czego potrzebuję, żeby podjąć decyzję?

Nie trzeba znać odpowiedzi na wszystkie z nich.

Terapia par po zdradzie w Poznaniu

Zdrada może prowadzić do poważnego kryzysu, ale nie przesądza sama w sobie, jaka powinna być przyszłość związku.

Nie każda para chce zostać razem. Nie każda zdecyduje się na rozstanie. Nie istnieje również jedna właściwa droga, którą powinny podążać wszystkie osoby znajdujące się w podobnej sytuacji.

Jeżeli trudno Wam samodzielnie prowadzić rozmowy bez ponownego wchodzenia w konflikt, możecie rozważyć terapię par w Poznaniu. Spotkania mogą stworzyć przestrzeń do przyjrzenia się temu, co wydarzyło się w relacji, lepszego rozumienia własnych reakcji i potrzeb oraz zastanowienia się, jaki kierunek będzie dla Was odpowiedni.

Decyzja o terapii nie oznacza zobowiązania do pozostania razem. Może być natomiast początkiem bardziej uporządkowanej rozmowy o tym, co dalej.

Najczęściej zadawane pytania

Czy terapia par ma sens po zdradzie?

Może być pomocna dla par, które chcą przyjrzeć się konsekwencjom zdrady, emocjom oraz przyszłości związku. Nie można jednak z góry zagwarantować konkretnego rezultatu terapii.

Czy po zdradzie można ponownie zaufać partnerowi?

U części par zaufanie może stopniowo się odbudowywać, u innych nie dochodzi do takiego procesu. Zależy to od wielu czynników, dlatego nie ma uniwersalnej odpowiedzi.

Czy trzeba wybaczyć zdradę, żeby rozpocząć terapię?

Nie. Terapia może rozpocząć się również wtedy, gdy osoba zdradzona nie wie jeszcze, czy chce wybaczyć i czy chce kontynuować relację.

Czy terapeuta powie nam, czy powinniśmy się rozstać?

Celem terapii nie powinno być podejmowanie decyzji za partnerów. Terapeuta może pomagać w przyglądaniu się sytuacji, potrzebom oraz konsekwencjom różnych możliwości.

Czy można przyjść na terapię, jeśli nie wiemy, czy chcemy być razem?

Tak. Sama niepewność dotycząca przyszłości związku może stać się jednym z tematów spotkań.